Ayn Rand. De verheerlijking van het egoïsme - Artikel van Corrie van der Zee.

uit Apokalyps Nu!, winter 2012                                      

                                 Ayn Rand.

                                           

                                         De verheerlijking van het egoïsme.

.

Wat is dat eigenlijk, egoïsme?

Het wordt gedefinieerd als een menselijk eigenschap, waarbij men uitsluitend zijn eigenbelang dient en geen oog heeft voor de behoeften van anderen.

Een menselijke eigenschap?

Helaas wel, denk ik. Helaas?? Rudolf Steiner zegt dat het in deze tijd onvermijdelijk is dat we egoïstisch zijn, en dat we, als we dat niet willen, eigenlijk pas echt egoïstisch zijn.

Daar kun je lang over nadenken.

De liefde wordt beschouwd als het tegendeel van het egoïsme.

Die liefde kan beperkt blijven tot je kind, familie, of volk. Dan is het toch weer een veredelde vorm van eigenliefde.

Pas wanneer je de liefde uitbreidt tot alle andere mensen, tot de hele aarde, tot mensheidsliefde is het egoïsme overwonnen en is het christelijk liefde.

Dit kun je alleen maar verwerven door inzicht in wat een mens is.

Door ons egoïsme voelen wij ons afgezonderd van de wereld om ons heen en kunnen wij

het gevoel hebben: “Hier ben IK, en daar is al het andere, de andere mensen en alles wat zich op aarde en daarbuiten bevindt, is niet IK.

Dit is tegenwoordig het gangbare levensgevoel van de mens.

Dit is niet altijd zo geweest, ten minste niet in deze mate.

In zeer oude tijden, en dan moeten we denken aan enkele millennia terug, was dat nog niet zo. De mens voelde een grote verbondenheid met al het bestaande. Hij voelde zich daar zo één mee dat het niet in hem kon opkomen om zijn eigen belang hoger te schatten dan het belang van de ander. Deze beleving was, voor de mens van toen, een natuurlijk gegeven, daar hoefde hij niets voor te doen. Hoe kon hij zichzelf meer liefhebben dan het andere, hij wist dat hij zelf al het andere was?

Deze ervaring is hij kwijtgeraakt, moest hij kwijtraken. Dat gebeurde niet van de ene dag op de andere. Gedurende vele eeuwen is de mens toegegroeid naar een dieptepunt in zijn relatie met  het Al.

In dat dieptepunt, in deze dramatisch situatie, bevinden wij ons.

Toch is dat onontkoombaar, alleen op deze manier, door deze eenzaamheid, want egoïsme maakt eenzaam en ongelukkig, kunnen wij tot een vrije persoonlijkheid evolueren. Daarom is het ook niet iets dat werkelijk negatief is. Het is een uitdaging.

Maar hoe kunnen wij onze eigenliefde transformeren tot mensenliefde?

Voor de mens van nu is er maar één weg, dat is de weg van het inzicht in wie je zelf bent. Dat is niet de persoon met zijn al of niet plezierige eigenschappen, maar als MENS.

Dit inzicht is iets wat door geestelijke scholing bereikt moet worden. Men kan dat niet meer door de mystiek, zoals bijvoorbeeld Tauler en Eckhart dat nog konden. Wij kunnen dat niet meer op die manier in onze tijd, maar ons staat iets anders ten dienste en dat is dat wij over een veel sterker denken beschikken, een denken dat mede geschoold is door de natuurwetenschappen, waaraan wij ook op het gebied van bewustzijnsontwikkeling, onnoemelijk veel te danken hebben.

Alleen inzicht geeft ons de mogelijkheid tot transformatie.

In zijn boekje: “De Mystiek en het moderne denken” GA 7 Uitgeverij Kamerling) wijst Rudolf Steiner ons de weg om  te komen tot de beleving dat er geen scheidswand is tussen de wereld en ons.

Deze weg gaat via het levende denken. En dat moet geoefend worden.

Na die beleving, dit inzicht, kan de mens niet meer zelfzuchtig zijn, hij is immers al het andere, hoewel hij toch een zelfstandig IK blijft.

Om het inzicht te verwerven dat het egoïsme de mens uiteindelijk niet gelukkig kan maken, krijgt hij hulp van zijn Engel.  

In het herfstnummer van Apokalyps-Nu van 2011 bespreekt Fredie de Mooy de voordracht van Rudolf Steiner gehouden in Zürich, op 9 oktober 1918, over de werking van de Engelen in de ziel van de mens. Eén van die impulsen is, dat in de toekomst geen mens meer zijn geluk rustig zal kunnen genieten, als naast hem anderen ongelukkig zijn.

Dit is een impuls van absolute broederlijkheid, de absolute eenwording van het mensengeslacht.

Er zijn nu al heel wat mensen voor wie dit geen theorie meer is en die hun leven zo inrichten dat het helemaal in dienst staat van de ander. Er zijn er ook die deze impuls volkomen negeren.

Ayn Rand en haar kijk op de maatschappij.

Vergelijken wij het bovenstaande nu eens  met de denkwijze van Ayn Rand. Deze biedt wel een heel andere, bijzondere kijk op de zelfzucht.

Daarin wordt het egoïsme beslist niet gezien als een dieptepunt waar de mensheid doorheen moet. Integendeel, het wordt gezien als een schitterend hoogtepunt in de  

mensheidsgeschiedenis, dat zal leiden naar het paradijs op aarde. Geld vergaren is het hoogste goed, iets voor een ander doen het absolute kwaad.

Zit daar wat in? Lezers van haar boeken beginnen het bijna te geloven, zo overtuigend weet zij dat te brengen. Maar… als je je  heel consequent en levendig voorstelt hoe de wereld er uit zou zien als niemand meer iets voor een ander zou doen, zonder zich daarvoor te laten betalen, dan weet je dat je daarmee geen paradijs schept, maar een hel.

Wie was Ayn Rand?

Zij werd in 1905 geboren als Alissa Rosenbaum  in een Joodse familie in Sint Petersburg.

In 1917 moest de familie vluchten voor het sovjet regime.

Na wat omzwervingen door Rusland, waarbij de identiteit van de familie verborgen moest blijven, werd de grond te heet onder de voeten en vluchtte zij naar de V.S.

Je kunt je voorstellen welke traumatische invloeden deze gebeurtenissen hebben gehad op de jonge Alissa.

De aankomst in de V.S. was voor haar een entree in het paradijs.

Het tegendeel van de Sovjet-Unie, zo beleefde zij de vrijheid, de openheid  de eerlijkheid die haar tegemoet kwam. Ze wilde 100% Amerikaanse worden.

Na korte tijd veranderde zij haar naam in Ayn Rand.

In Rusland  had zij  filosofie en geschiedenis gestudeerd aan de universiteit van  Sint Petersburg.                                                               

In de V.S. legde zij zich toe op het schrijven.

Haar eerste romans boekten matig succes.

Echt bekend en zeer populair werd zij pas door haar twee laatste boeken.

Foutainhead en Atlas Shrugged. Het laatste werd geruime tijd door het Amerikaanse lezerspubliek beoordeeld als het belangrijkste boek van de twintigste eeuw, na de Bijbel.

Een grote schare aanhangers lag aan haar voeten na het overweldigende succes van Atlas Shrugged. Eén van hen was Alan Greenspan het hoofd van de Fed, (Federal Reserve) die haar mateloos bewonderde, maar in 2008 moest hij toegeven dat het Vrije Markt Kapitalisme niet werkte. Hij kon ook niet anders, want de feiten konden niet meer genegeerd worden. De banken moesten gered worden met het geld van de burgers.

Maar eigenlijk is hij Rand’s denkbeelden altijd trouw gebleven.

Utopieën in de 20^ste eeuw

Er zijn zeer veel utopieën bedacht in de loop der tijden. Hans Achterhuis, schrijver en

Filosoof, geeft daar een zeer helder historisch overzicht van in zijn boek: “De utopie van de Vrije Markt”.  

Wat zijn de twee voornaamste utopieën van de 20st eeuw?  Dat zijn ongetwijfeld het communisme en het kapitalisme.

Het communisme.

Om het nog even kort te beschrijven:  De mensen moeten, als kameraden, alles met elkaar delen. Alles voor het collectief, niets voor jezelf, was het motto.

De Staat en de Partij moeten met geweld, desnoods met veel geweld, er voor zorgen dat dit idee werkelijkheid wordt. Na veel onvermijdelijke menselijke ellende en bloedvergieten zal dan uiteindelijk het paradijs op aarde komen. Maar de partijbonzen hielden zich niet aan hun eigen Credo.

Dit leidde tot de grootst mogelijke beknotting van de menselijke vrijheid. Hoe dit uitpakte hebben we o.a. in de Sovjet Unie gezien.

Het Kapitalisme, in de vorm van het Neoliberalisme, waar Ayn Rand zo door begeesterd werd, predikt juist het tegendeel:

Alles voor jezelf, vooral niets voor een ander. Als dit idee consequent wordt

doorgevoerd, desnoods onder grote dwang, wordt de wereld een paradijs.

Daartoe is nodig dat men de Markt zijn gang laat gaan, niet ingrijpt als overheid.

Het verwerven van geld wordt de drijfveer van al het menselijk handelen.

Dit is zo ongeveer wat Milton Friedman, professor aan de economische faculteit van Chicago en Nobelprijswinnaar, voor ogen stond. Hij en Ayn Rand zullen elkaar zonder twijfel geïnspireerd hebben.

De gevolgen van deze utopie hebben we kunnen zien o.a. in Chili, Argentinië, Zuid- Afrika, Polen, het Rusland van Jeltsin, in de V.S. en ten slotte in West Europa.

Er zijn nog meer schrijnende voorbeelden te geven. Noaomi Klein doet hier een uitgebreid verslag van in haar boek: “De Shock Doctrine.”

Beide utopieën hebben nog steeds geen paradijs opgeleverd. Eerder het tegendeel.

Toch zijn er nog steeds massa’s mensen die erin blijven geloven.

Laten we niet vergeten dat we hier te maken hebben met experimenten, uitgedacht door intellectuelen, die vast geloofden dat zij mensen konden aanpassen aan hun theorie. Marx en Lenin op de manier die zij hadden uitgedacht, Milton Friedman en zijn volgelingen “de Chicago Boys”,op de hunne.

Waarom mislukken zulke utopieën?

Dar komt doordat noch degenen die het communisme propageren, noch de voorstanders van  het kapitalisme een idee hebben van wat een mens in wezen is.

Het eerste ziet de mens als een cel in een groot organisme, namelijk de Staat.

Het tweede ziet de mens als een onderdeel van een machine, dat naar behoeven vervangen of verwijderd kan worden. Het besef dat een mens een geestelijk wezen is, is geheel verloren gegaan.

Dit blijkt uit een  televisie interview waarin Ayn Rand zei dat zij tegen iedere vorm van hulp aan lichamelijk of mentaal gehandicapten was. “Want”, aldus Rand, “ die zijn niet productief zoals gezonde mensen en hebben dus geen waarde.”

Is er een mogelijkheid om een vorm te vinden waarin mensen zodanig met elkaar om kunnen gaan dat zij elkaar wel als mens kunnen herkennen waarderen?

Ja, die is er. Men noemt dat de Sociale Driegeleding. Dit werd door Rudolf Steiner uitgewerkt in een aantal van zijn werken. Bijvoorbeeld in: “Antroposophie en het sociale vraagstuk” (GA 34, blz. 36-37)  geeft hij aan wat hij beschouwt als: “De Hoofdwet van de Sociale Driegeleding”:

“Het welzijn van een geheel van samenwerkende mensen is des te groter, naarmate de enkeling minder aanspraken maakt op de opbrengst van zijn prestaties, dat wil zeggen, naarmate hij meer van de opbrengst van zijn prestaties aan zijn medewerkers afstaat en naar mate meer van zijn eigen behoeften niet door zijn eigen prestaties, maar door de prestaties van de anderen worden bevredigd”. Zie ook het artikel: “Economische hoofdwet”, in Driegonaal, jaargang 31 NR 1, 2  uitgegeven door Nearchus.

Atlas shrugged in Nederland.

 Sinds de verschijning van de vertaling van haar roman Atlas Shrugged in het Nederlands onder de titel:  “De kracht van Atlantis”, heeft Ayn Rand nu ook hier na lange tijd meer bekendheid gekregen. Er wordt veel over haar geschreven en de verkoop van het boek valt niet tegen. De roman heeft dan ook alle ingrediënten die de lezer bekoren kan. Hij is geweldig spannend, goed geschreven en bevat een element van geheimzinnigheid zoals:

Wie is die mysterieuze John Galt? Daar komt de lezer heel langzaam achter en waar zijn toch die Atlassen d.w.z. de sterke, rijke, getalenteerde elite die de wereld draagt?  Een voor één verdwijnen ze en niemand weet waar ze blijven.

Verder is het boek doorspekt met een aantal wilde seksscènes. Het slot is veelzeggend:

John Galt maakt in de lucht over de lege verwoeste aarde het dollarteken met de woorden:“De weg is nu vrijgemaakt, wij gaan terug naar de wereld”. Die “wij” zijn die Atlassen die zich in een vallei verborgen hadden gehouden.

In de NRC, de Volkskrant en Trouw hebben verschillende auteurs recentelijk lange artikelen aan deze roman gewijd, zowel lovende als kritische.

Het is wel bijzonder dat dit in 1957 in de V.S. verschenen boek nu ineens, na 55 jaar zo populair is in Nederland. Hoe is het toch mogelijk dat een roman, fictie dus, geschreven vanuit een waanidee, na 55 jaar hier op de markt komt. Het moet uitgeverij Luitingh een fortuin gekost hebben alleen al om die 1373 blz. te laten vertalen.

Mark Rutte liet onlangs weten dat Ayn Rand voor hem een groot voorbeeld was en een grote geest die hij als liberaal wil navolgen. ( Hans Achterhuis in Liberales: 23/3 2012).

Je vraagt je af: ”Moeten wij soms ook geïnjecteerd worden met een virus, in de vorm van een boek, dat ons besmet met het neonliberalistische idee van het Vrije Markt Kapitalisme. Moeten wij er vatbaar voor gemaakt worden, zodat we en masse akkoord gaan met asociale regeringsvoorstellen?” Trouwens: Is de Markt wel vrij?

De “Vrije” Markt.

Hoe vrij de Markt is was weer te lezen in een column van Prof. Smalhout in de Telegraaf van 24 november. Een Russische vleeshandelaar bezit een eigen vermogen van 26 miljard! Ik vraag mij af of het geen drukfout is, zo onvoorstelbaar veel geld, dat kan toch niet waar zijn?

Dat heeft hij verdiend met in Oost-Europa geplaatste megastallen die zwaar gesubsidieerd worden. Vreemd: subsidie heeft toch niets met een Vrije Markt te maken?

Een ander opmerkelijk feit is, dat de roep om concurrentie komt uit landen die een zeer beschermde economie hebben. In het bijzonder de grote bedrijven in westerse landen zijn afhankelijk van lage belastingen, subsidies en leningen tegen lage rente.

Trouwens, iedere markt heeft enkele regels en beperkingen die de vrijheid indammen.

Bijv.:  kinderarbeid is verboden in het grootste deel van de wereld. In de negentiende eeuw vonden respectabele lieden regulering van kinderarbeid iets wat tegen de principes van de Vrije Markt indruist. In onze tijd wordt dat over het algemeen beschouwd als inhumaan.

En toch zijn veel van de producten die wij gebruiken door kinderarbeid tot stand gekomen.

Kinderarbeid, arbeidsomstandigheden die pure slavernij zijn, milieuvervuiling, inkomstenongelijkheid en de sluipenderwijs teloorgang van mensenrechten, zijn alleen maar toegenomen.

Is de Markt dan helemaal niet vrij?

Jazeker, je bent vrij om te vervuilen als je maar milieu belasting betaalt. Je bent vrij om te frauderen als je maar een sterke politieke achterban hebt. Je kunt onverantwoordelijk met het geld van anderen omgaan als je beschouwd wordt als: “To big to fall.”

Het Objectivisme

Ayn Rand ontwikkelde een filosofie, die je haar levensmotief zou kunnen noemen:

het “Objectivisme”. Dit wordt door de auteur en filosoof Hans Achterhuis “Een utopie zonder mededogen” genoemd. (Trouw 7/11).

Rand’s visie behelst in het kort: Als je het hoogste doel  in je leven wil bereiken, moet je uitsluitend je eigenbelang volgen. Daardoor zal ook de wereld uiteindelijk volmaakt worden.

Egoïsme in het kwadraat noemt Steven de Jong dat, ( NRC 25/10).

Om te beginnen moet je al het onvolmaakte, en dat is dus alles wat niet beantwoordt aan de zienswijze van het objectivisme, tot de grond toe afbreken. En dat op nietsontziende manier.

Welke plaats neemt de mens daarin?

Hoe zij over de mens denkt wordt duidelijk in de toespraak die zij hield voor de militaire academie van West Point.

Zij beschouwde de uitnodiging voor het houden van die toespraak als de grootste eer van haar leven.

Zij hamert erop dat het ontwikkelen van vertrouwen op eigen kracht en zelfrespect van het allergrootste belang is. Dan vraagt zij haar publiek, jonge mannen van de hoogste klas van de militaire academie:

“Waarom kan niet iedereen dat? Wat houdt je tegen?” Dan legt zij uit dat ons in onze jeugd is ingepompt dat wij voor anderen moeten zorgen, onbaatzuchtig moeten zijn. Door wie is ons dat ingepompt? Door de  filosofie! Zij haalt vele filosofen aan, die zij blijkbaar goed gelezen moet hebben tijdens haar studie.” Al deze denkers willen ons zodanig beïnvloeden, dat ons zelfvertrouwen vernietigd wordt.”

Vooral Kant krijgt er van langs: Ik citeer Rand even letterlijk:

“For some two hundred years, under the influence of Immanuel Kant, the dominant trend of philosophy has been directed to a single goal: the destruction of man’s mind, of his confidence in the power of reason.

To day we see the climax of this trend.”

(Philosophy Who Needs It? By Ayn Rand, 6/3 1974)

En dan komt er nog een lofzang op het Amerikaans leger, op zijn helden die alleen vochten om de integriteit van het individu te verdedigen en niet, zoals andere landen, uit pure veroveringsdrang. Aan het slot vergelijkt zij Amerika met het land waar zij vandaan kwam, Rusland. De V.S. komen wel bijzonder goed uit die vergelijking. Het is interessant de tekst van de lezing helemaal te lezen. Het is wel duidelijk dat zij alles wat zij daar zei oprecht meende.

(Eerlijk gezegd dacht ik ooit ook zo over het Amerikaanse leger.

Dat was in de vijftiger jaren. Ik was toen nog een teener en de geallieerden waren onze helden, onze redders en bevrijders uit de troosteloze chaos van W.O.2.

Maar dat was vóór Korea, Vietnam, Irak enz.)

Toen iemand na de lezing vroeg: “Welk recht hadden de V.S. om de Noord-Amerikaanse Indianen van hun land te verdrijven en te vermoorden?” antwoordde zij:

“Zij hadden geen recht op dat land en er is voor niemand een reden om hun dat recht toe te kennen, omdat zij dat land niet ontwikkeld hadden en er geen nuttig gebruik van maakten.

Waar streden zij voor toen zij het waagden zich te verzetten tegen de blanke man op dit continent? (Op het land dat zij al sinds mensenheugenis bewoonden.(cvdz).)

Dat was om hun primitieve bestaan voort te kunnen zetten, om hun “recht”een deel van de aarde onberoerd te laten en het niet te benutten, niet eens om het in eigendom te hebben, maar als doel iedereen daar weg te houden, zodat men praktisch als een dier kon leven.

Iedere blanke man die het element van civilisatie in zich draagt heeft het recht het te veroveren.”

(Wat een element van civilisatie in zich draagt, maakt natuurlijk de blanke man uit.(cvdz))

Met deze woorden wordt de visie van Ayn Rand duidelijk. (Wat zij er niet bij vertelde is dat zij de tekst van dit antwoord bijna letterlijk had overgenomen van

John Locke. 1632- 1704:(“ Over het staatsbestuur. blz. 254.))

Voor haar tellen mensen niet. Land is er niet voor de bewoners maar dient geëxploiteerd te worden, dat betekent; er zo veel mogelijk geld uit halen.

Maar Indianen kunnen hun grond niet uitbuiten, zij gaan er op een heel nadere manier mee om. Hun land is voor hen heilig, het is hun moeder en als waardig mens exploiteer je die niet.

Je ontvangt in dankbaarheid wat zij je geeft en niet meer.

In de toespraak van opperhoofd Seattle over het bezit van de natuurlijke omgeving, onverschillig of hij die nu wel of niet precies zo heeft gehouden, wordt gesteld dat je noch het land, noch de lucht, noch het water in bezit kunt hebben. Deze dingen zijn het eigendom van de gehele mensheid.

Daar begrepen de kolonisten helemaal niets van, zij hadden een totaal andere visie.

Waar die visie toe geleid heeft, zien we nu, over de hele planeet.

De Indianen gingen dus heel wat wijzer met de Aarde om, want zij hadden haar lief..

De uitwerking van deze opvatting over de onrechtmatige toe-eigening van natuurlijke hulpbronnen, met het doel deze te exploiteren, is actueler dan ooit.

Atlas Shrugged zal daar niet weinig aan bijgedragen hebben want de invloed van dit boek is immens, nog steeds. Hoe komt de schrijver aan zulke vernietigende ideeën?

Rudolf Steiner maakt ons erop attent dat in de tijd waarin wij nu leven, een mensheidsvijandig wezen de mogelijkheid gegeven zal worden om een soort terreur van het egoïsme over de mensheid  uit te oefenen. Dat wezen noemt hij Ahriman.

Wie is Ahriman?

Hij is een wezen dat al bekend was in het Zoroastrisme, lange tijd de staatsgodsdienst in het Oude Perzië.

Zij noemden hem Angra Mainyu, de God van het boze, tegenover Ahoera Mazda, de God van het goede. (Het Zoroastrisme is nog steeds een bestaande godsdienst in het Midden Oosten.)

Kunnen wat meer over dit wezen te weten komen?

Jazeker, hij presenteert zichzelf op een heel verassende manier als Mephisto in Goethe’s Faust.

.. ein Teil von jener Kraft.

Der stets das Böse will,

Und stets das Gute schaft.

Een deel van die  kracht,

die steeds het boze wil

en steeds het goede doet.

Ahriman was van oorsprong een hoog geestelijk wezen. Een zeer reëel wezen dat echter geen  stoffelijk lichaam bezit.

Ooit is hij uit zijn normale voortgaande ontwikkelingsweg getreden en heeft zich gewijd aan een bijzondere taak en dat is de normale ontwikkeling van de mens, die leidt tot vrijheid en uiteindelijk tot liefde, te verhinderen

Ahriman kent de vrijheid niet, hij heeft niet zoals de mens de keuze tussen goed en kwaad.

Het uiteindelijk doel, de ontwikkeling van de liefde, is voor hem een gruwel.

.Ahriman als schrijver

Rudolf Steiner waarschuwt in zijn voordracht van 8/8 1924,

één van de laatste Karma voordrachten, voor schrijvers die geïnspireerd, of beter gezegd, geïncorporeerd worden door Ahriman, die zeer intelligent is, intelligenter dan welke mens dan ook.

De confrontatie met Ahriman is een grote beproeving voor de mensheid, die daar echter des te sterker uit te voorschijn kan komen.

Hoe zal de mens deze beproeving doorstaan?

Wat daartoe nodig is, is dat de mens hem, Ahriman, herkent. In onze tijd treedt hij o.a. op als schrijver van boeken met uiterst gevaarlijke ideeën.

De uitdaging voor de mens is nu, dat men hem als de schrijver van zulke boeken herkent.

Steiner: “Want wat kan er voor goeds van komen als men denkt dat een mens een boek heeft geschreven, terwijl de werkelijk schrijver Ahriman is.”

“Hoe gaat Ahriman te werk?”

Hij zoekt mensen uit die een geschikt werktuig voor hem zijn. Dat zijn meestal briljante mensen maar met een bepaalde zwakheid, mensen  die tijdens het schrijven een gedempt bewustzijn hebben, zodat hij ze kan bezetten of incorporeren, zoals Steiner het noemt.

Via hen kan dit wezen, Ahriman, boeken schrijven. De door hem geïncorporeerde mens schrijft dus die boeken niet zelf.

Zijn geest wordt tijdens het schrijven door Ahriman in beslag genomen.

Als voorbeeld geeft Steiner: Friedrich Nietzsche’s laatste werken: “Ecce Homo” en de

“Antichrist.” Steiner had overigens het diepste respect voor Nietzsche.

In de “Antichrist” noemt Nietzsche het Christendom de grootste vloek voor de mensheid. Dat was kort voor het moment waarop Nietzsche geestesziek werd.

Ook Rand had vanzelfsprekend geen enkele waardering voor het Christendom.

Hoe herken je door Ahriman geschreven werken?

Een paar kenmerken:

Het zijn uitzonderlijk knap geschreven, fascinerende, meeslepende werken.

Het soort boeken dat als je er eenmaal in begint, bijna niet meer kan wegleggen.

Ze worden dus door een groot aantal lezers verslonden.

Ze zijn antichristelijk, waarbij ik niet bedoel dat ze gericht zijn tegen kerkgenootschappen, maar tegen het oerbeginsel van het ware christendom, de liefde tot de medemens,

die o.a. vervat is in de uitspraak van Christus: “Wat ge aan de minste der mijnen gedaan hebt, dat hebt ge aan mij gedaan.”

Er spreekt geen enkele vorm van mensenliefde uit.

Ahriman heeft niet lief. Hij haat de mens ook niet, zelfs daarvoor vindt hij hem te min. Hij veracht de mens.

Hij gebruikt de mens alleen voor zijn eigen doeleinden. De middelen die hij gebruikt zijn: leugens en misleiding.

Als men in een werk deze drie karakteristieken vindt, wil dat nog niet zeggen dat Ahriman de schrijver is, maar het is ook niet onwaarschijnlijk. Het is zaak om wakker te blijven want in de loop der tijd zal hij steeds meer verwoestende invloed willen uitoefenen.

Zijn er ook schrijvers die geïnspireerd  worden door goede wezens?  Jazeker zo’n wezen is Michaël, hij wil de mensheid juist stimuleren in zijn ontwikkeling. Als enkele voorbeelden denk ik bijv. aan Naomi Klein’s “No Logo”en “De Shockdoctrine” aan Derrick Jensen’s “Endgame” Maud Barlow’s “Blauw goud”. Vandana Shiva’s “India Divided” en veel anderen.

Deze auteurs blijven zichzelf en zijn zeer moedige, liefdevolle, vrije mensen.

Want Michaël incorporeert niet maar inspireert, hij respecteert de vrijheid van de mens.

Waarom werkt Ahriman vooral nu in de mens.?

Zoals boven al gezegd is, is de mens aan een dieptepunt in zijn ontwikkeling gekomen.

Niet eerder was de mens zo van zijn oorsprong, de geestelijk wereld, afgesneden. Niet eerder stond hij zo eenzaam op aarde. Met oneindig veel moeite moet hij de weg terug zien te vinden, maar als hem dat lukt, komt hij weer thuis, onnoemelijk veel rijker dan hij was.

Ahriman is deze weg voorlopig ontzegd. Zijn vreugde bestaat erin het de mens onmogelijk te maken, want hij koestert een felle afgunst tegen de mens, die ondanks zijn “domheid”, want Ahriman vindt de mens ontzettend dom, de mogelijkheid tot vrijheid is gegeven. Dat wil Ahriman kost wat het kost verhinderen.

Het is nu een tijd van erop of eronder. De mens is werkelijk in gevaar zodanig te verharden dat er geen weg terug meer is. In deze tijd denkt Ahriman zijn slag te kunnen slaan door de

mensheid voorgoed van zijn doel af te houden.

Wie is de schrijver van Atlas Shrugged?

Door Rand’s burgerschap van twee werelden, de Oost-Europese  en de Amerikaanse, waarin de bodemkrachten zo verschillend werken (zie apokalypse-Nu: Het geheim van de Dubbelganger; herfst 2012), door haar getraumatiseerde verleden en haar grote intelligentie, is zij een zeer geschikte prooi voor Ahriman.

Was zij, toen zij Atlas Shrugged schreef, door hem geïncorporeerd?

Weten kun je dat natuurlijk niet.

Als ik de kenmerken nog eens in gedachten neemt, sluit ik de mogelijkheid zeker niet uit.

Maar de mens mag niet verwisseld worden met het wezen dat haar incorporeerde.

Want daarmee zou je onrecht doen.

Maar toch, Atlas Shrugged  heeft, hoe dan ook, bijgedragen aan de verbreiding van het neoliberalisme, dat een enorme schade heeft aangericht. Denk aan Chili onder Pinochet, Argentinië onder Videla, Polen, Rusland onder Jeltsin, enz

Maar hoe zouden wij kunnen beoordelen in hoeverre zij daar schuld aan had? Hoe kunnen wij er zeker van zijn dat het boek al of niet haar schepping was?

Ayn’s leven eindigde op een tragische manier in 1982, het gevolg van longkanker. (Zij rookte twee pakjes sigaretten per dag).

Hoe zal haar entree in de geestelijk wereld zijn geweest?

In ieder geval niet vreugdevol, denk ik.

Daarom is het goed om nu 30 jaar na haar dood, helpende gedachten aan haar te wijden.

al zou dat in haar eigen filosofie een verwerpelijk idee zijn.

Zij is 77 jaar geworden In de dertig jaar na haar dood heeft zij het Kamaloka ( de louteringstijd waarin de mens zijn afgelopen leven kan overzien vanuit een breder en hoger standpunt) doorleefd. Is zij zich nu bewust van wat er allemaal heeft plaatsgevonden onder invloed van haar boek?

Je vraagt je af wat de diepere oorzaak is dat juist deze mensen, Nietzsche, Rand en anderen, geïncorporeerd worden.

Is dat karmisch bepaald vanuit een vorig leven of heeft het te maken met de toekomst?

Een heel moeilijk vraagstuk.

Maar toch is het noodzakelijk begrip te krijgen voor deze dingen. Het begrip voor het sociale hangt nauw samen met begrip voor het karma. “Wie in deze tijd zich begrip verwerft voor het sociale, heeft in zijn volgende incarnatie begrip voor het karma.” (Steiner GA191, 9^de voordracht.)

Bij sommige mensen wordt er in dit opzicht al een tip van de sluier opgelicht.

Margaret Legum, politiek econoom en journalist in Zuid Afrika, geeft aan het slot van een interview, als motief voor haar onvermoeibare strijd tegen machtsmisbruik:

 “Misschien is dit bestaan niet het enige. Soms denk ik dat we meer dan één leven hebben en dat ik in een vorig bestaan macht hebt misbruikt. Mijn gevoel is namelijk zo sterk dat het is alsof ik door een karmische behoefte gedreven wordt om het machtsmisbruik in de wereld te stoppen. Zo persoonlijk is mijn strijd.” ( Jesse Goossens: “Vrouwen die de wereld veranderen.”)

Als je dit leest kun je ook positieve verwachtingen hebben, zelfs over de toekomst van Ayn Rand. Juist door alle ellende en rampen die zij, en zoveel anderen veroorzaakt hebben, kunnen zij misschien in volgende incarnaties de mensheid op de juiste manier verder brengen in zijn ontwikkeling.

En dan is Ahriman toch weer, ondanks zichzelf:

der Geist  der stets das Böse will,

und stets das Gute schaft.

De sociale Driegeleding. Weer een utopie?

Is er behalve het bovengenoemde communisme, het kapitalisme en de afgeleide daarvan, het objectivisme, nog een andere weg voor de mensheid?

Eén die geen utopie is, één die werkt?

Dat het zo fout loopt met het communisme en neoliberalisme is te wijten aan het feit, dat het uitgedachte theorieën waren die geen realiteit bleken te zijn. Friedman had ellenlange statistieken en wiskundige berekeningen gemaakt. Die klopten precies. 

De economie gebaseerd op het principe van de z.g.Vrije Markt moest dus wel succesvol zijn.

Waarom lukte en lukt het nog steeds niet om dat paradijs tot stand te brengen?

Zijn antwoord op deze vraag zal waarschijnlijk luiden: “Er zijn te veel mensen die tegenwerken. Het ligt dus niet aan het neoliberalisme, maar aan de mens. Er moet nog harder opgetreden worden om de mens tot rede te brengen. Zelf als je daarvoor heel goed functionerende democratische gemeenschappen tot de grond zou moeten afbreken.” (en dat is dan ook herhaaldelijk gebeurd.)

Dit is ongeveer de gedachte.

Dat de mens daar een rol in speelde is natuurlijk helemaal waar. Er was namelijk met de mens helemaal geen rekening gehouden en daarom liep het hier en daar zo verschrikkelijk fout. De mens is a priori onberekenbaar.

Hoe kun je de mens vergeten als je de maatschappij vorm wil geven, want deze bestaat toch uit mensen?

Het probleem is, dat men niet meer weet wat een mens is. In het materialistisch wereldbeeld gelooft men dat leven en bewustzijn ook beperkt zijn tot materie. Dat is een hardnekkig geloof dat nog wel een poosje stand kan houden.

Rudolf Steiner, de grondlegger van de Sociale Driegeleding, wilde de mensheid de mogelijkheid aanreiken om op een totaal nieuwe manier het sociale leven vorm te geven. Hij spreekt daarover in zijn voordrachtenreeks van 24/30 october 1919 ‘Soziale Zukunft GA 332a: vertaald met als titel “Sociale Toekomst”.

In de Sociale Driegeleding ziet men de maatschappij als drieledig.

Men onderscheidt:

Het geestesleven, het economisch leven en het rechtsleven.

Onder het geestesleven verstaat hij o.a. het onderwijs, de geneeskunst, de wetenschap, de kunst e.a.

Daarin zou de mens volkomen vrij moeten zijn van staatsbemoeienis. De vakmensen die in het geestesleven werkzaam zijn, moeten in hun werk niet aan regels gebonden zijn. Hooguit

kunnen ze bij elkaar te rade gaan.

Het rechtsleven kan alleen maar goed functioneren als daarin volkomen gelijkheid heerst.

(Je kunt je afvragen of het juist is dat iemands straf er mede van afhangt of hij een goede advocaat kan betalen.)

In het economisch leven zou broederlijkheid moeten heersen. Dat sluit bijvoorbeeld moordende concurrente en een absurde  hoeveelheid reclame uit. Maar ook uitbuiting en milieuvernietiging.

Het probleem van onze tijd is dat het economisch leven de twee andere gebieden, het rechts-  en het geestesleven gaat overheersen. Dit leidt tot de diepe ellende waarin veel, voornamelijk arme mensen zich bevinden. Het is niet nodig daar voorbeelden van te geven, ze liggen voor het oprapen.

Waar vindt je voorbeelden van de Sociale Driegeleding?

Er wordt zeker al heel veel op dit gebied gedaan, maar deze werkwijze wordt niet met trompetgeschal aangekondigd als DE oplossing.

Integendeel: het verwerkelijkt zich meestal op kleine schaal, soms heel onopvallend en het draagt heus niet overal het etiket “driegeleding”.

Het zijn vaak kiemen, nog maar heel klein, je moet goed zoeken wil je ze vinden. In de gangbare media wordt er nauwelijks over gerept, maar in de alternatieven tijdschriften en websites wel wat meer.

Maar zoals in de lente het licht de kiemen doet groeien, zo zal het ook gaan met de kleine initiatieven over de hele wereld.

Zelf vind ik het een mooi meditatief beeld om me mee bezig te houden. Het beeld van de aarde met overal nauwelijks zichtbare plantjes die zich richten naar de zon, naar de zomer, naar de toekomst.

Het egoïsme woedt nu nog hier en daar op een verschrikkelijke manier. Hele landen worden economisch geruïneerd uit puur winstbejag. Europa is nu aan de beurt, Griekenland, Spanje en Portugal zijn de eerste slachtoffers. En ons worden leugens verteld: We zouden op te grote voet hebben geleefd, of, wat ik ook ergens las, we hebben te veel gespaard.

De financiële instellingen, bijvoorbeeld de banken, zitten in de problemen maar mogen niet omvallen. Dat zou pas een grote ramp zijn, daarvoor worden we bang gemaakt. Dus moeten we die banken redden.

Dat deze instellingen, die door onverantwoordelijk beleggen met het geld van anderen nu gesteund moeten worden met het geld van burgers, is toch een waanzinnig idee.

Dat het hele door en door verrotte geldsysteem eens een keer op de klippen MOET lopen, lijkt mij onvermijdelijk. Laat die banken maar omvallen, ze hebben het aan zichzelf te wijten.

Is dat echt zo rampzalig? Of moet de burger zo bang gemaakt worden, dat hij gedwee de bezuinigingen accepteert?

Wie weet er nog van de oplossing van minister Lieftinck,  in 1945 minister van financiën, die al het geld ongeldig maakte, als actie tegen het zwarte geld, dat dankzij de oorlog door zwarthandelaren was verdiend?

Er kwam nieuw geld en iedere burger kreeg toen een tientje, waar hij het eventjes mee moest redden. Het waren harde maatregelen en die zijn hard aangekomen.

Het maakte Lieftinck niet populair maar hij heeft het land in eerste instantie wel uit de financiële modderpoel getrokken.

En nu  zitten we dus in de crisis, de meeste mensen merken er nog niet veel van, maar dat komt nog wel, is ons voorspeld. Eén positieve gedachte is dat mensen in tijden van nood creatief worden. Zo las ik over het initiatief “De broekriem”van jonge mensen in Utrecht die hun baan zijn kwijt geraakt. (Volkskrant 23 nov.)

Zij helpen elkaar om niet ontmoedigd te raken. Zij zoeken naar creatieve oplossingen, bijvoorbeeld samen een bedrijf beginnen Ook las ik van mensen die een voedselbank runnen. Zij doen veel meer dan voedselpakketten uitdelen.(Volkskrant 24/11)

Een van hen zei: “Het is weer het verhaal van de vis en de hengel, we willen de mensen stimuleren voor zichzelf te zorgen”

Wat staat ons nog te wachten als het regeringsbeleid zo doorgaat?

Maar de mens is taai en komt er wel doorheen.

En…. zei Rilke niet:

“Vielleicht ist alles Schreckliche

 im Grunde das Hilflose,

das von uns Hilfe wil.

Misschien is al het verschrikkelijke

in wezen het hulpeloze,

dat van ons hulp verlangt.

Corrie van der Zee.

.

terug naar inhoudsopgave

5b- Antroposofie en transhumanisme (&posthumanisme).

uit Apokalyps nu! zomer 2012

Antroposofie en transhumanisme (& posthumanisme).

Dit artikel is als een (eerste) inleiding bedoeld op een omvangrijk thema dat bij Steiner aangeduid wordt als materialistisch occultisme (ondernatuur) en mechanisch occultisme (morele krachten). (21) Daartoe wordt er eerst onderstaand in grote lijnen ingegaan op wat het darwinisme (neodarwinisme) en in navolging daarvan het sociaal darwinisme aan ideeën ontwikkeld heeft.

Dan, omdat we nu al  leven in het post-darwinistische tijdperk willen we de blik richten op het transhumanisme en het logische gevolg daarvan, het posthumanisme, zoals dat in navolging van het sociaal darwinisme aan het ontstaan is. (9,13, 18)

Bovenstaande titel had ook -antroposofie en transantroposme- kunnen heten, maar was dan minder duidelijk geweest. Vooral ook omdat zowel antropos als human –mens- betekenen, maar dat de invulling middels de toevoeging sofie een geheel verschillende is.

Heersend wereldbeeld.

Het volgende is de auteur opgevallen bij het lezen van populair wetenschappelijke geschriften en het zien van tv-documentaires, zoals deze o.a. op national geographic channel (NGC) vertoond worden, namelijk dat achter deze literatuur en documentaires bijna altijd een wereldbeeld schuilgaat, die als zodanig stilzwijgend en vanzelfsprekend wordt aangenomen.

Met name als het gaat om thema’s als geografie, astronomie, biologie, psychologie en de natuur; kortom als de ontwikkeling van mens en aarde in hun samenhang beschreven worden.

De schrijvers en programmamakers zien dit wereldbeeld als een objectieve en wetenschappelijke basis voor hun producten.

Denkbeelden.

Onderstaand wil de auteur enkele denkbeelden uit de hoek van de evolutionisten en Darwinisten belichten, die momenteel het heersende wereldbeeld bepalen.

Bewust wordt er niet voor gekozen om gezichtspunten vanuit het creationisme te beschrijven.

Ook wordt er hier vanaf gezien om vanuit de antroposofie een  kosmologische gedachtegang te ontwikkelen, die schepping met inbegrip van evolutie en involutie als middenweg tussen evolutietheorie en creationisme kan verklaren.

Oerknal

Er zijn natuurlijk meer theorieën, maar dat ons heelal zijn oorsprong gevonden heeft in de zogenaamde big bang of oerknal is wel een van de populairste. Ons wordt door serieuze wetenschappers beschreven dat dit heelal in aanvang kleiner was dan een zandkorrel , met een oneindige dichtheid. Dan wordt beschreven hoe e.e.a. na de oerexplosie begint uit te dijen en wat er dan in de eerste miljardste en daaropvolgende deelseconden allemaal gebeurt.

Er vormen zich gloeiende gaswolken en daaruit ontstaan melkwegstelsels, sterrenhopen, en sterren. In deze sterren (of zonnen) vormen zich de elementen en men stelt dat deze sterren ook weer kunnen ontploffen (supernova) waardoor de gevormde materie in de periferie terechtkomt en zodoende het basismateriaal vormt waaruit na afkoeling planeten kunnen ontstaan. (1)

Oerimplosie.

Een theorie die hierbij nauw aansluit is de big-crunch theorie; de idee daarachter is, dat als alle energie/materie in het heelal maar ver genoeg is uitgedijd, dat dan de onderlinge zwaartekracht van alle energie/materie uiteindelijk een halt toeroept aan deze uitdijing en dat daarna het heelal weer begint te krimpen en tenslotte implodeert tot het formaat van kleiner dan een zandkorrel , waarmee weer een nieuwe oerknal voorbereid wordt. (2) Dit idee heeft ook overeenkomsten met de theorie van een zwart gat. (22)

Entropie.

Een theorie die van het bovenstaande afwijkt is deze, die wel het uitdijende heelal postuleert, maar de uitdijing houdt nooit meer op en uiteindelijk raken alle hemellichamen ruimtelijk zover van elkaar verwijderd dat ook lichtcontact verdwijnt en alle zonnen uitdoven, slechts sintels overblijven en de energie die er nog is zich gelijkmatig verspreidt over het heelal, dat dan een warmtedood sterft. (3)

Oersoep.

Maar voordat het zover is, …..op de afkoelende planeet (in dit geval onze aarde) heersen  op een gegeven moment dusdanige omstandigheden,  dat er gesproken kan worden van de aanwezigheid van een oersoep met daarin een mix van mineralen en de idee is dat daarin de eerste bouwstenen van leven ontstaan zijn,  o.a. door bliksems e.d. uit de atmosfeer, wat als een chemisch/fysisch proces geduid wordt.

Wetenschappers hebben in laboratoria deze oersoep proberen te reconstrueren en met trots wordt ons medegedeeld, dat het gelukt is om op die manier bouwstenen van het leven te creëren.(4)

En dan wordt de gedachtesprong gemaakt dat uit die bouwstenen ook het leven is ontstaan. (5)

Evolutie.

Men heeft een mechanisme ontdekt, dat er voor zorgt dat er een evolutie plaatsvindt in de eenmaal uit de oersoep gevormde primitieve levensvormen.

Dat is, dat er nadat er leven gevormd is, door toeval spontaan mutaties optreden , daarbij worden er miljarden jaren als tijdspad genoemd. Dit kunnen zowel goede mutaties zijn, waardoor de levensvorm zich beter kan aanpassen aan de omgeving als slechte mutaties, die het omgekeerde bewerken waardoor de levensvorm dan weer verdwijnt. (6) Maar doelgerichtheid in deze evolutie ziet men niet.

Survival of the fittest.

Aangezien alleen die levensvormen overblijven, die zich kunnen aanpassen, zal er op die manier een natuurlijke selectie optreden, die  levensvormen steeds beter in staat stelt om zich verder te kunnen ontwikkelen. In de idee van Darwin, de strijd van de sterkste.

Mens.

Uiteindelijk komt men dan bij de mens terecht als eindproduct van een evolutie via mutatie en selectie. In deze visie hebben mensen en aapachtigen dezelfde stamboom. Wat de verhouding is tot het plantenrijk wordt hier door auteur buiten beschouwing gelaten.

Dat er bewustzijn kon ontstaan bij dieren (pijn, begeerte etc.) en bij de mens geest (denkvermogen), ziet men als een voortzetting van het ontstaan van leven, dus nog steeds een chemisch proces, weliswaar wel heel ingewikkeld en nog niet kompleet begrepen.

Maar in ieder geval als een product van de materie.

Tot zover in vogelvlucht enkele theorieën geschetst uit de hoek van de darwinistisch geïnspireerde evolutionisten. (15)

Kanttekeningen.

Men zou wat kanttekeningen kunnen zetten bij e.e.a.:

Een heelal kleiner dan een zandkorrel?

Een visie op het ontstaan van planeten werd vroeger wel eens veraanschouwelijkt tijdens natuurkundelessen op school. (methode Kant Laplace) In een teil met water werd een hoeveelheid olie gegoten, die op het water bleef drijven. Dit moest de vroegere gasmassa’s verbeelden. Vervolgens nam de leraar een spatel en begon hij in de teil te roeren met cirkelvormige bewegingen. In het midden vormde zich dan een bolvormige olievlek en daarvan los kwamen  oliebolletjes, die dan om het centrale deel heen bleven cirkelen. De centrale bol was dan de zon en de daarom heen cirkelende druppels de planeten. (7)

Dat in het echte heelal geen leraar waargenomen wordt die aan het roeren is, moge duidelijk zijn. De moderne computeranimaties die op deze manier het ontstaan van een sterrenstelsel simuleren laten deze afwezigheid nog minder opvallen.

Bij het kunstmatig nabootsen van een oersoep-situatie waaruit bouwstenen van het leven voortgebracht worden wordt dezelfde gedachtefout gemaakt, namelijk dat de wezens in het laboratorium op een intelligente manier aan het experimenteren zijn. Bij de oorspronkelijke oersoep en bij het roeren in de teil laat men vervolgens die (experimenterende) intelligentie weg.

De paradox van het (sociaal)darwinisme

Vanuit het niets (de oerknal)  is na ontzettend lange ontwikkelingstijden uiteindelijk de mens ontstaan uit oorspronkelijk dode materie. (maar wat is materie eigenlijk?) Het proces van toevallige mutatie en daarop volgende selectie, zouden een dergelijk ingewikkeld organisme als de mens hebben laten ontstaan.

Nu, de mens, een denkend wezen, zelfbewust,  begint steeds meer kennis te krijgen van genen, DNA etc. maar ook van computertechnieken. M.a.w. de mens zal eens in staat zijn om bewust mutaties op het menselijk organisme zelf uit te voeren, waardoor de menselijke evolutie aanzienlijk versnelt.

Denk nu eens dat deze mensgestuurde evolutie zo nog miljoenen jaren doorgaat en dan ook steeds perfecter wordt. Eens zal er dan een soort supermens ontstaan.

Een mensensoort, die naar believen ander leven kan scheppen. (8)

Transhumanisme-posthumanisme.

Nu de volgende gedachte: Als de mens in een verre toekomst inderdaad zo ver komt, en een supermens of Üebermensch wordt. Dan kan ditzelfde proces in de lineaire tijd gezien ook in het verre verleden ergens in het heelal plaatsgevonden hebben. Daarbij te denken aan andere wezens levend en zich ontwikkelend bij andere sterren op andere planeten.

Deze superwezens, scheppende goden (in onze ogen), die in het verre verleden al bereikt hebben wat de mens in de (verre) toekomst kan evenaren, zouden aan de wieg gestaan kunnen hebben van ons als aardemensheid………..Deze gedachte heeft al een hele menigte UFO gelovigen in zijn ban. Een titel van een boek van de populaire Erich von Däneken luidde dan ook: -waren de Goden kosmonauten?-

Dit laatste slechts als ludiek gedachte-experiment, dat de oerknal middels toeval en selectie en daarna versneld door zelfgestuurde evolutie een scheppende geest zou kunnen voortbrengen volgens het sociaal darwinisme, dat daarmee overgegaan is in een zienswijze die tegenwoordig transhumanisme genoemd wordt. (9)

In een later gepland artikel willen we hier veel uitvoeriger op ingaan. Onderstaand enkele citaten en een verwijzing naar een youtube filmpje. Het tijdsbestek waarover hieronder gesproken wordt is echter geen miljoenen jaren, maar slechts enkele decennia.

Binnen 30 jaar zullen we de technologische middelen hebben, bovenmenselijke intelligentie te scheppen. Kort daarna zal het tijdperk van de mensheid ten einde zijn […] Ik acht het passend, deze gebeurtenis als een singulariteit te bestempelen. Het is een punt, waar we onze modellen moeten opgeven, een nieuwe werkelijkheid heerst daar dan… En toch: wanneer het dan eindelijk zo ver is, zal het wel een grote verrassing en een nog grotere onbekendheid zijn. (Vernor Vinge, The Coming Technological Singularity 1993)

De wereldberoemde transhumanist, futurist en uitvinder Raymond Kurzweil, (10) oprichter van Kurzweil Technologies, noemt 2029 als de datum waarop er een definitief omslagpunt zal zijn en de computer het menselijk brein zal evenaren, aanvullen, verbeteren en vervolgens voorbijstreven. Vanaf 2030 zal het onderscheid tussen virtuele en fysieke werkelijkheid weggevallen zijn omdat de hersenen kunstmatig tot een realiteitsbeleving zullen worden gestimuleerd, zegt Kurzweil in een interview voor VBS-televisie. Elk lichaam zal ‘geoptimaliseerd’ zijn met neurologische chips. In 2045 zal er een nieuw ‘verbeterd’ mensenras opstaan, de kroon op de eugenetica (20), als mens en machine zullen samensmelten tot een hybride. Kurzweil noemt deze fusie ‘De Singulariteit.’32 (11)

http://www.youtube.com/watch?v=RB_l7SY_ngI&feature=youtube_gdata_player (12)

Dit filmpje boven op youtube is het verhaal van de man  (Kevin Warwick) die het over koeiengeloei  heeft als de (beeld)spraak voor sprekende achtergebleven mensen.

Deze mensen worden dan als sub-species gekarakteriseerd. Warwick is de man die samen met zijn vrouw een chip heeft laten implanteren opdat ze direct via hun zenuwstelsel met elkaar kunnen communiceren. De bedoeling in de nabije toekomst is dat de communicatie direct van brein naar brein gaat functioneren zodat je als mensen onderling bliksemsnel kunt communiceren zonder het gesproken woord nog nodig te hebben. Kennis hoef je je niet meer eigen te maken maar kun je downloaden naar je geïmplementeerde chip die direct via het zenuwstelsel met de hersenen verbonden kan worden, zodat je dan ook je geheugen kunt upgraden. De cyborg.

Een definitie uit wikipedia:

Posthumans zijn personen met ongeëvenaarde lichamelijke, intellectuele en psychische mogelijkheden, zelf-programmerende, zelfstandig en onafhankelijk handelende, potentieel onsterfelijke, ongelimiteerde individuen.(13)

Als laatste nog enkele citaten van Steiner die komende ontwikkelingen signaleerde.

In volgende artikelen willen we dan dit thema verder gaan uitdiepen.

In de artikelen over de incarnatie van Ahriman (16) wordt ook aangeduid, dat de hele opbouw van de infrastructuur van deze incarnatie er op gericht is een lichamelijkheid voor te bereiden , waarin Ahriman ten volle zijn doelstellingen zal kunnen verwezenlijken.

De stroming vertegenwoordigt door het transhumanisme en het posthumanisme zijn dienstbaar aan dit streven. (13)

Het samensmeden van het mensenwezen met het machinale wezen, dat zal voor de rest van de aardeontwikkeling een groot, aanzienlijk probleem zijn. Ik heb er weloverwogen vaker op opmerkzaam gemaakt, ook in openbare voordrachten, dat het bewustzijn van de mensen samenhangt met afbrekende krachten. Tweemaal heb ik het in openbare voordrachten in Basel gezegd: In ons zenuwstelsel  (hinein ersterben wir) maken we een sterfproces door..-Deze krachten, deze wegstervende (ersterbende) krachten, ze zullen steeds krachtiger en krachtiger worden. En er zal de verbinding gelegd worden tussen de in mensen wegstervende (ersterbende) krachten die verwant zijn aan elektrische, magnetische krachten en de uiterlijke machinekrachten. De mens zal in zekere zin zijn bedoelingen, zijn gedachten in de machinekrachten kunnen invoeren. Nog onontdekte krachten in de mensennatuur zullen worden ontdekt, zulke krachten, welke op de uiterlijke elektrische en magnetische krachten inwerken. Dat is het ene probleem: het samenbrengen van de mens met het mechanische, dat steeds meer en meer om zich heen moet grijpen in de toekomst. (14)

Nu is er intelligentie op de aarde. Nu wordt het van het allergrootste belang, nu grijpt het ook in in het aardse van de mensen. Het geestelijke bereidt zich voor, om voor de eerste keer rasvormend te worden. En de tijd zal komen, dat men niet meer zal kunnen zeggen: de mens ziet er zo uit alsof hij ergens thuis hoort, hij is een Turk of Arabier of een Engelsman of een Rus of een Duitser; maar men zal moeten zeggen: deze mens voelde zich in een vorig aardeleven geroepen, zich tot het spirituele in Michaëlische zin te wenden. Zodat ook direct fysiek-scheppend, fysiek-vormend datgene optreedt, wat door (tijdgeest) Michaël beïnvloed is.(17)

Dit laatste duidt op een richting die de mensen kunnen inslaan, die niet willen meegaan met de transhumanistische ideeën en praktijk, waar mensen om zich verder te kunnen evolueren zich door genetische en computertechnieken laten “verbeteren” of updaten.

Een alternatief daartegen zal zijn om een spirituele ontwikkeling te gaan en zich o.a. uiteen te zetten met het witmagische deel van het mechanische occultisme. (19)

Hier nog een filmpje met de titel mad scientists. De titel spreekt voor zich.

Kees Kromme

Noten:

1.  http://nl.wikipedia.org/wiki/Oerknal

2.  http://nl.wikipedia.org/wiki/Big_Crunch ) Een metafysische duiding is wel eens genoemd dat dit een ademhaling van Brahman zou zijn.

3.  http://nl.wikipedia.org/wiki/Warmtedood )

4.  http://nl.wikipedia.org/wiki/Oersoep )

     http://www.natuurinformatie.nl/nnm.dossiers/natuurdatabase.nl/i001394.html )

5.  http://nl.wikipedia.org/wiki/Abiogenese )

6.  http://nl.wikipedia.org/wiki/Mutatie_(biologie)

7.  http://nl.wikipedia.org/wiki/Zonnenevel )

8.  http://www.elsevier.nl/web/1096291/Nieuws/Wetenschap/Mensheid-splitst-zich-in-    supermens-en-dwerg.htm )

9.  http://nl.wikipedia.org/wiki/Transhumanisme

10. http://nl.wikipedia.org/wiki/Raymond_Kurzweil

11. http://www.vice.com/motherboard/the-singularity-of-ray-kurzweil

12. http://www.youtube.com/watch?v=RB_l7SY_ngI&feature=youtube_gdata_player

13. http://nl.wikipedia.org/wiki/Posthumanisme

14. GA 178, 25-11-1917, Yeshayahu Ben Aharon maakt in zijn cursussen en zijn nieuwe boek een speerpunt van dit thema  De Gebeurtenis in Werenschap, Geschiedenis, Filosofie en Kunst,

Nog 2 boeken zijn in de maak  http://www.event-studies.org/
een update en vraag van Aharon in dit artikel. dd 4-1-2013.wb medewerking inzake het scheppen van een spirituele tegenhanger van het fenomeen technologische singulariteit

15. Aangezien dit slechts op vereenvoudigde wijze en in een notedop samengevat is, verwijs ik graag naar het  boek van Arie Bos, waar e.e.a. wat uitvoeriger beschreven wordt: http://www.iocob.nl/boekbespreking/hoe-de-stof-de-geest-kreeg.html

16. De triomf van Ahrimans komende incarnatie deel 1,2 en 3 zoals in verschillende uitgaven van Apokalyps Nu!   te lezen.

17. GA 237,  3-8-1924.

18. http://nl.wikipedia.org/wiki/Sociaal_darwinisme

19. http://www.implosie.nl/mechanisch_occultisme/index.php

http://wiki.anthroposophie.net/Mechanischer_Okkultismus

20. http://nl.wikipedia.org/wiki/Eugenetica

21. http://www.perseus.ch/PDF-Dateien/Strader-Keely.pdf

In GA 186 spreekt Steiner zowel over materialistisch occultisme als over mechanisch occultisme.

Als het gaat over materialistisch occultisme dan steeds in verband met het misbruik wat door bepaalde groeperingen van deze (toekomstige) kracht gemaakt kan worden. Als het gaat over mechanisch occultisme, dan kan dat zowel gebruikt worden voor niet egoïstische doeleinden dmv morele mechanische techniek, maar ook hier blijkt misbruik mogelijk te zijn. GA 186, 01-12-1918 zie ook

noot 19, e.e.a. zal nog wat uitvoeriger ter sprake komen in komende nummers van Apokalyps Nu.

22. http://nl.wikipedia.org/wiki/Zwart_gat

terug naar inhoudsopgave

+ gemeenschap en gemeenzaamheid; hoe houdt de individuele mens zich staande te midden van het wereldgebeuren? - Renée Zeylmans

(de schrijfster Renée Zeylmans is  overleden 16 februari 2018 (Zeist). www.reneezeylmans.nl)

Bijdrage Apocalyps-Nu winter 2012

“De aarde heeft antroposofie nodig, wie dat inziet, is antroposoof”

Hoe kunnen we in het wereldgebeuren staan, wat kunnen we bijdragen? Maar ook waar putten we kracht uit om niet meegesleept te worden! Hoe meer je weet en doorziet, geeft ook leed en eenzaamheid. Het is niet anders, dat is de weg. Geesteswetenschap beoefenen, betekent verantwoordelijkheid, niet consumeren of jezelf verheffen. Het leed van de medemens is ook mijn leed.

Steiner:” Wanneer de mensen de geestelijke wereld willen leren kennen moeten zij ertoe komen bij een onjuiste zaak zielenpijn, en bij een juiste zaak zielenvreugde te ervaren. Over de waarheid zou men zich zo moeten verheugen alsof men van iemand een miljoen geschonken krijgt! En zo moet men innerlijk, in de ziel kunnen lijden wanneer men ontdekt dat men voorgelogen wordt – zoals het lichaam lijdt wanneer het ernstig ziek is. De ziel moet niet ziek worden, maar moet pijn of vreugde ervaren, zoals het lichaam ziekte ervaren kan of juist een weldadig gevoel

(Rhytmen im Kosmos und im Menschenwesen GA. 350

Dat we met de Antroposofie in aanraking mochten komen, geeft een onmetelijke verantwoording naar de medemens

Steiner: “Niet enkel een weten is de antroposofie, maar een verantwoordelijkheid, die ons met het hele wezen van de aarde verbindt en verbonden houdt

Het is belangrijk om de gebeurtenissen in de wereld onder ogen te zien, zoals Steiner dit onder woorden brengt: “Voor alles moet je weten dat je nu, nadat deze machten nu eenmaal naar de aarde omlaag zijn gebracht (datum), met hen moet leven, dat ze er zijn. Dat ze het machtigst worden als je je ogen voor hen sluit. Dat is het nu juist, dat deze Ahrimanische machten, die van het menselijk intellect bezit hebben genomen, het machtigst worden als je niets over hen wilt weten, niets over hen wil horen”

(…) want het zou hun goed uitkomen dat de mensen niets van hen zouden weten en zij in het onderbewustzijn van de mensen zouden kunnen werken.

(…) Ze kunnen gedijen doordat men die elementen verzorgt die ze juist zo graag onder de mensen van onze tijd willen verbreiden: vooroordeel, onwetendheid en vrees ten opzichte van het geestelijk leven. Met niets steun je de Ahrimanische machten zo zeer als met deze vooroordelen.

(…) Het is waar wat altijd door ingewijden gezegd is: wanneer datgene de mens doorstroomt wat van spirituele wijsheid afkomstig is, dan is dat  voor de Ahrimanische machten een grote verschrikking van duisternis en een verterend vuur. Een prettig gevoel is het voor de
Ahrimanische engelen om in de hoofden te wonen, die in onze tijd met Ahrimanische wetenschap gevuld zijn. Maar als een verterend vuur, als een grote verschrikking van duisternis worden door de Ahrimanische engelen die hoofden ervaren die van spirituele wijsheid doordrongen zijn. Laten we zo’n zaak heel serieus nemen, en het volgende voelen: wanneer we onszelf met spirituele wijsheid doordringen, dan gaan we zo door de wereld dat we de basis leggen voor een juiste verhouding tot de Ahrimanische machten, dat we zelf door wat we doen, datgene opzetten wat er moet zijn, dat we tot heil van de wereld de plaats van het  verterende offervuur opzetten, de plaats waar de verschrikking van de duisternis het schadelijke Ahrimanische overstraalt.Doordringt u met zulke ideeën, doordring u met zulke gevoelens! Dan wordt u wakker en u bekijkt wat daar buiten in de wereld plaatsvinden, bekijkt wat daar buiten, in de wereld gebeurd.

( De val van de geesten van de Duisternis GA. 177.  ISBN 978-90-72052-75-9)

Hiermee is eigenlijk al veel gezegd en gewezen op onze verantwoordelijkheid. Steiner geeft nog vele handvaten die ons kunnen helpen om staande te blijven, de juiste verhouding te vinden t.a.v. het wereldgebeuren en de nadere komst van Ahriman. Daar wil ik proberen nader op in te gaan.

Wat m.i. ook belangrijk is om geen tegenstand te bieden door vijandigheid en veroordeling van de daden van de Ahrimanische wezens die werkzaam zijn in onze medemens. Gevoelens van antipathie en sympathie hebben meestal met onszelf te maken. Er kan ook mededogen zijn met de medemens die de weg naar de geestelijke wereld kwijt zijn geraakt, verzonken in de materialistische macht. “Hebt uw vijanden lief” Zo kunnen we ook kijken naar de machthebbers. Wat rest hun als ze het aardeleven verlaten? Inzicht en doorzicht hebben betekend nog niet het recht te veroordelen. Dan begeven we ons in dezelfde duisternis.

De antroposoof moet voelen dat we een deel van het geheel zijn, dat we voor alles wat er is, medeverantwoordelijk zijn. Wie niet in staat is om te voelen, dat hij er medeschuldig aan is wanneer morgen iemand steelt, die is niet in staat om te weten hoe hij met het geheel samenhangt, hij is niet in staat om de wortel van het kwaad te zoeken.(…) De gedachte dat we niet veel beter kunnen zijn dan een ander moet ons volledig vervullen. We moeten met de wereld leven, maar we moeten ziende met de wereld leven.

(Steiner, GA.266, Aus den Inhalten der esoterischen Stunden. Nederl. Esoterische scholing)

Het Johannes Evangelie

Wat kunnen we bijdragen dat altijd gepaard gaat met schenken. Maar wat ook onszelf kracht geeft. Dat is het Johannes Evangelie.

Dit heb ik mogen ervaren, na er langere tijd mee bezig te zijn, evenals het Onze Vader, maar daar kom ik straks op terug.

Merkwaardig hoe vaak de schaduw zich reeds in een vroegere tijd voordoet, wat zich soms pas vele jaren daarna in het leven plaats vindt. Ik zal zo ongeveer 14 jaar zijn geweest dat een vriend van mijn moeder, vervult van de proloog van Johannes, het daar eindeloos over had, dat dat voor hem levenslang was om te kunnen doorgronden. Tientallen jaren dacht ik hier niet meer aan, maar zo’n dertig jaar later kwam het weer in mijn gedachten en herinnerde ik mij precies de situatie en de uitgesproken woorden. Als we met onze biografie bezig zijn ontdekken we vaak deze wetmatigheid.

Hetzelfde in het wereldgebeuren, wij mensen zijn een eenheid met de kosmos, en ook daar werpen de schaduwen de gebeurtenissen vooruit. Ook waar opgang is moet ook een neergang zijn. Hoe zouden we ons anders kunnen ontwikkelen, ook in het wereld gebeuren is dat zichtbaar.

Mijn schoondochter stierf toen ze 27 jaar was aan een hersentumor. Na weken van intense verzorgende aanwezigheid was ik uitgeput toen ik na de uitvaart thuiskwam. De nachten daarna voelde ik hoe ze “over mij heen lag”, bescherming zocht? Wat moest ik? Ik kon haar toch niet afwijzen? De gedachte aan de proloog kwam bij mij op, “In het oerbegin was het woord en het woord was bij God”. Ik ging dit intens bewoorden, toen kwam ze langzaam van mij los. Ik voelde intens dat het goed was, ze vond de weg, omstraald door haar engel en alle hulp van de geestelijke wereld.

Proloog

In het oerbegin was het scheppende woord en het woord was bij God en het Woord was God, dit was in het oerbegin bij God.

Alles is door het Woord geworden en niets van het gewordene is anders dan door het Woord ontstaan.

In het woord was het leven en het leven was het licht der mensen en het licht schijnt in de duisternis en de duisternis heeft het niet begrepen.

Er is een mens geworden, van God gezonden, zijn naam is Johannes.

Deze kwam tot getuigenis om van het licht te getuigen, opdat zij allen door hem geloven zouden.

Hij was niet het licht, maar hij was er om te getuigen van het licht.

Want het waarachtige licht, dat ieder mens verlicht, wilde in de wereld komen.

Hij was in de wereld en de wereld is door hem geworden, en de wereld kende het niet.

Tot de enkelingen kwam hij en de enkelingen namen het niet op.

Zovelen hem opnamen, hun gaf hij de volmacht kinderen Gods te worden.

Zij vertrouwden in zijn naam.

Zij zijn niet uit de bloedkrachten, niet uit het willen van de menselijke natuur nog uit de wil van een man, maar uit God geboren.

En het woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond en wij hebben zijn openbaring aanschouwd, de openbaring als van de Eengeboren, uit de Vader, vervuld van overgave en waarheid.

Zijn wij bewust van het onmetelijke belang van het Johannes Evangelie? Juist dit evangelie wat vaak het minst begrepen wordt. Steiner heeft hier zo vaak op gewezen, o.a. op de hier volgende uitspraak:

“Wanneer iemand het Johannes evangelie neemt en daaruit slechts enkele zinnen leest, dan betekent dat heel veel voor de gehele kosmos. Want als niemand op aarde het Johannes evangelie zou lezen, zou de opdracht van het aardebestaan niet vervuld kunnen worden. Van onze deelname daaraan stralen de spirituele krachten uit, die aan de aarde steeds nieuw leven toevoegen, tegenover datgene wat afsterft.

(…) Onder omstandigheden kan een mens soms uiterlijk heel weinig doen. Maar wanneer hij – niet om persoonlijk te genieten – maar volbewust weet dat zijn gevoelens van belang zijn voor het bestaan van de wereld, dan doet hij daarmee buitengewoon veel”.

( Rudolf Steiner, GA. 145   Innerlijke ontwikkeling door Antroposofie. 24 maart 1913, Den Haag. (Uitg. Vrij geestesleven)

Nog even over over het belang van het lezen van het Johannes Evangelie tijdens het waken bij een gestorvene (de dagen tussen dood en uitvaart). Het lezen is niet bedoelt voor de gestorvene zelf, hij is omstraalt door zijn levenstableau en niet direct aanspreekbaar (dus nog geen spreuken), maar het fysieke lichaam is voor de gestorvene het “ijkpunt”voor het levenstableau. Door te waken en o.a. het Johannes Evangelie, scheppen wij een omhulling voor het lichaam tegen de elementaire wereld (wezens). Pas na ongeveer 3 à 3 ½ dag treedt de werkelijke dood in, door het loslaten van het etherlichaam (levenslichaam) het fysieke lichaam (lijk) wordt overgegeven aan de aarde, pas dan en niet eerder mogen de elementaar wezens er toegang toe hebben. Ook bij de wakende mens kan wel eens een onbestemde angst op treden. Intens met het Johannes evangelie bezig zijn, beschermt ook onszelf hier tegen.

Zeer zeker is ook het gebed Onze Vader van groot belang! Dit even heel in het kort, meer in mijn boek “Stervensbegeleiding een wederzijds proces”.

Tot slot nog een aanwijzing betreffende het Johannes Evangelie:

De christelijke inwijding kan worden verworven, wanneer de christelijke leerling voortdurend mediteert over de zinnen van het evangelie naar Johannes. Wie de eerste zinnen van het evangelie naar Johannes – “In het oerbegin was het Woord..”(vgl. 1:1) tot en met”..vervuld van overgave en waarheid “(vgl. 1:14) – dagelijks op zich laat inwerken, doet een ongelofelijk belangrijke ik kracht op. Die kracht dragen die zinnen in zich. Heel het evangelie naar Johannes moet niet alleen worden gelezen en met het intellect worden begrepen; het moet innerlijk doorleefd en doorvoeld worden. Dan is het zelf een werkzame, ondersteunende kracht bij de inwijding. Dan beleeft men de ”voetwassing” de “geseling” en de andere astrale visioenen geheel in overeenstemming met de wijze waarop zij vanaf het dertiende hoofdstuk in het evangelie van Johannes staan beschreven.(…) Wanneer de mensen alles wat in het evangelie naar Johannes staat beschreven voldoende op zich laten inwerken, is hun astrale lichaam op weg een “Jonkvrouw Sophia”te worden en dan wordt dit ontvankelijk voor de “Heilige Geest”. Het astrale lichaam wordt door de kracht van de impulsen die van het evangelie van Johannes uitgaan langzamerhand ontvankelijk het ware geestelijke aan te voelen en later te onderkennen. In deze zin heeft Christus Jezus de schrijver naar het evangelie van Johannes een opdracht, een missie gegeven.

(…) Verdiep U volledig in het evangelie naar Johannes, kom tot het spirituele inzicht dat daarin ligt, het heeft de kracht U tot de christelijke catharsis te voeren, het heeft de kracht u de “Jonkvrouw Sophia”te geven. Dan zal ook de “Heilige Geest” die nu met de aarde verenigd is u de verlichting…photismos in de christelijke zin van het woord deelachtig doen worden.

(…) Wanneer wij hetgeen wij door de antroposofische geesteswetenschap over het evangelie van Johannes kunnen leren, pogen op te nemen in ons gevoel, in onze beleving, dan zullen wij ervaren dat het evangelie van Johannes niet alleen een leerstuk is, maar een kracht die kan werken in onze ziel.

Rudolf Steiner. Hamburg 31 mei 1908

GA. 120. Die Offenbarung des Karma. Nederl. vertaling: Werkingen van het karma. (uitg. Vrij Geestesleven)

Onze Vader

Het gebed Onze Vader is afkomstig van Christus zelf. Alleen al als we ons een voorstelling daarvan maken, hoe dat ooit ooit door hem klank heeft gekregen, dan werkt dat diep door in onze ziel. Dat kan nimmer nooit verloren gaan of zijn kracht verliezen. Aan ons mensen om dat door te dragen.

Bidden betekent dan uiteindelijk: meescheppen aan datgene, wat de godheid voor de toekomst der mensheid, in zijn verbond met ons, tot stand wil brengen.

Johannes Evangelie 17^e hoofdstuk: “Ik bid niet alleen voor dezen, maar ook voor de mensen die door het woord in mij geloven.”

Maar de kracht die wij ontvangen, is niet om egoïstische verlangens te bevredigen, maar om onze bijdragen aan de medemens en het wereldgebeuren te schenken.

Steiner: “Men leert een kracht, die in de ziel en door de ziel moet werken, uitsluitend kennen door haar te gebruiken.

(  GA. 58 De kracht van het gebed. Uitg. Christofoor)

Mensengemeenschappen die op een zuiver geestelijke impuls berusten.

In het vorige nummer van Apokalyps-Nu ben ik reeds ingegaan op het belang van Gemeenschappen vormen. Zie bv. het citaat van Serge O Prokofieff uit GA 175 van Steiner.

Nu wil ik proberen hier nog nader op in te gaan. Allereerst een citaat van Steiner

“Vereniging betekent de mogelijkheid, dat zich een hoger wezen door de verenigde leden van een gemeenschap uitdrukt. Dat is een algemeen principe in het leven.Vijf mensen, die harmonisch met elkaar denken en voelen, zijn meer dan 1+1+1+1+1.Ze zijn niet alleen maar de som van de vijf, net zomin als ons lichaam de som van de vijf zintuigen is. Maar het samenleven, het in elkaar leven”van mensen betekent iets soortgelijks als het in elkaar leven”van cellen in het menselijk lichaam”. Een nieuw, hoger wezen is te midden van de vijf – ja zelfs al te midden van twee of drie mensen.

Waar twee of drie in mijn naam verzameld zijn, daar ben ik te midden van hen”.Het is niet de één en de ander en de derde, maar iets heel nieuws, wat door vereniging ontstaat. Maar het ontstaat alleen wanneer de een in de ander leeft, wanneer de enkeling zijn kracht niet alleen aan zichzelf, maar ook aan de ander ontleent.Dat kan echter alleen gebeuren wanneer hij onzelfzuchtig in de ander leeft. Zo zijn menselijke verenigingen de wonderlijke plaatsen waarin hogere geestelijke wezens afdalen – om door de enkele mensen heen te Werken, zoals de ziel zich uitdrukt in de lichaamsdelen. Daarom spreekt degene, die geesteswetenschap beoefent, niet enkel en alleen over abstracte dingen, wanneer hij over de geest van de gemeenschap spreekt Deze geest die in de gemeenschap werkt, kan men niet met de ogen zien, maar hij is er en hij werkt door de broederliefde. Zoals het lichaam een ziel heeft, zo heeft een gilde, een broederschap ook een ziel. Dat is niet alleen beeldend gesproken, maar als Volle werkelijkheid te verstaan. “Tovenaars” zijn de mensen die in een broederschap samenwerken, omdat ze hogere wezens in hun kring aantrekken. Wanneer we ons egoïsme in een broederschap loslaten, betekent dit opgaan in het geheel een versterking van de organen van deze gemeenschap.Wanneer we dan als lid van zo’n gemeenschap handelen of spreken, handelt of spreekt in ons niet de enkeling, maar de geest van de gemeenschap.Dat is het geheim van de vooruitgang van de toekomstige mensheid – om vanuit gemeenschappen te werken.

Rudolf Steiner. “Die Welträtsel und die Antroposophie“Berlijn 23-11-1905

Steiner heeft ons meerdermalen gewezen op het belang dat er geheel nieuwe

gemeenschappen moeten worden gevormd, die op een zuiver geestelijke impuls berusten. Deze kunnen de macht van Ahriman het meest weerstaan. Maar…Ahriman kent deze kracht en zal er alles aan doen de mensen te verleiden en aan zijn invloed te onderwerpen.

(…) Het enige dat zich vanaf het allereerste begin buiten Ahrimans invloed bevindt is de geestelijke en sociale sfeer, die zich  - uitgaande van de geesteswetenschap – geleidelijk in de mensheid  vormen zal  Door de geesteswetenschap wordt nu een andere sfeer geschapen waar het Ahrimanische volstrekt ontbreekt. En juist door het met inzicht opnemen van die geestelijke inhoud, waartoe de Ahrimanische machten geen toegang hebben, krijgt de mens de kracht om in de wereld Ahriman tegemoet te treden.

GA, 26 Kerngedachte van de Anthroposofie´

De grootste moeilijkheid in een gemeenschap is het opspelen van onze ego, onze dubbelganger. Zijn we werkelijk in staat ons weg te cijferen, totaal te staan voor het beoogde

 doel? “Niet ik maar Christus in mij (ons)” Dan kan een hoger geestelijk wezen zich met ons verbinden. Kunnen we dit waarmaken? Dit vergt offers! Geduld! Niets willen bereiken, dat is begeerte. “Niet mijn wil maar Uw wil geschiedde”

Ik zou nu, een naar mijn inzien, belangrijk inzicht van Dieter Brüll onder de aandacht willen brengen. Verwoord in het boek “De sociale impuls van de Antroposofie” (uitverkocht), maar in dit kort bestek wil ik mij hoofdzakelijk richtten op zijn laatste boekje (40 blz.) “Gemeenschap en gemeenzaamheid”. (uitg. Nearchus)

In 1986/87 heb ik de opleiding Sociale Driegeleding mogen volgen. Daar en in de jaren daarna tot aan zijn sterven heb ik intensief contact gehad met Dieter.  Hij schrijft uitvoerig over werkgemeenschappen, maar ik wil mij nu allereerst in hoofdzaak richten op wat hij noemt gemeenzaamheid.

Allereerst een uitspraak van Steiner” uit Dieter zijn boekje

“Het is geheel in overeenstemming met de feiten van het leven, dat de mens een totaal ander wezen wordt zodra hij zich in een groter groepsverband bevindt; anders dan wanneer hij alleen is. Hij wordt met betrekking tot zijn gehele zielenleven anders zo constateert de geschoolde waarnemer, in een gemeenschap en vooral in een actieve gemeenschap. Staat de mens alleen dan volgt hij zijn eigen impulsen, dan zal ook een zwak Ik de motieven voor zijn doen en laten in zichzelf zoeken. In gemeenschappen echter bestaat zo iets als als een massa-ziel;” de neigingen, de begeerten, de oordelen etcetera vloeien ineen”. En voorts: “Als menselijke eigenschappen afzakken tot in de sfeer van het onbewuste, dan gaat er een sterkere werking op andere mensen van uit (…) dan wanneer zij uit de sfeer van het gezonde oordeel komen”.

(GA. 59 Metamorphosen des Seelenlebens)

Dieter Brüll: “Overal, waar mensen elkaar ontmoeten voor gezamenlijke arbeid, ontwaakt de betweter in de mens. In “Sociaal en onsociaal” (“terecht of onterecht”.) Precies zo echter beleeft de ander zijn dubbelganger aan mij en zo kan het geschieden – en het geschiedt heel dikwijls – dat alleen nog maar de dubbelgangers met elkaar spreken.

Nu, dat kunnen we toch wel uit ervaring onderschrijven? Dus daar is “Ken Uzelve” een opgave en waarlijk ons offeren door ons in dienst te stellen van de geestelijke leiding.

Wat bedoelt Dieter Brüll met gemeenzaamheid?

In tegenstelling tot de gemeenschappen staan de metgezellen van de gemeenzaamheid met de ruggen naar elkaar toe. Ieder staat in zijn eigen werkkring. Men behoeft elkaar slechts zelden te ontmoeten. Waar het om gaat is niet de ontmoeting, doch het bewustzijn van de spirituele aanwezigheid van alle anderen bij elke (belangrijke) stap, die men in het leven doet. Zij zijn aanwezig, vermanend of helpend, om de situatie in de zin van de impuls aan te kunnen. (blz.23)Gemeenzaamheid vindt daar haar oorsprong in het basisgegeven dat in onze tijd de mogelijkheid opdroogt, dat de enkeling een verbinding tot de geest – daaronder begrepen die met zijn eigen hoger Ik – op eigen kracht tot stand brengt. Zowel in het positieve – zich openen voor spirituele impulsen – als in het negatieve – bescherming tegen wezens, die de mens vijandig zijn gezind – behoeft hij de steun en de geestelijke hulp van gelijkgezinde mensen. In de gemeenzaamheid zoekt de mens derhalve niet de omhullingen van de ander, waarin hij zich primair aan ons voordoet: fysiek, levens- en zielelichaam. Met die laatsten moet hij in gemeenschappen omgaan, daarmee moet hij daar samenwerken. Hier in de gemeenzaamheid gaat het om het geestwezen van de ander, dat hem begeleidt waar hij ook moge zijn, zolang hij zijn bewustzijn voor hem opent. Daarom is de gemeenzaamheid de structuur, waarin de sociale impuls zijn karakteristieke uitdrukking vindt.  (…) Terwijl de gemeenschap de normale structuur zowel voor het economisch als voor het geestesleven is, mogen wij in de gemeenzaamheid de bron van het sociale zien, dat wil zeggen van dat gebied, waarin het niet om het product en ook niet om het inzicht, doch om de ander gaat. Daarmee zijn we bij de essentie van de gemeenzaamheid aangekomenMen staat, als het ware met de ruggen naar elkaar toe..  De geestschaal vormt zich achter de ruggen en de kring vormt tevens een rugdekking voor ieder op zijn eigen plaats in de samenleving. Hij kan daar staan omdat hij weet door de kring gedekt te zijn. En omdat men elkaar niet in het gelaat kijkt, bestaat het probleem van de gemeenschap niet, de strijdt met de dubbelganger.(blz. 24/25)

Het zou wel eens kunnen zijn dat hier een belangrijke opdracht ligt hoe we in gemeenschap zowel in gemeenzaamheid ons sterk kunnen maken! Ons bewust zijn van onze verantwoordelijkheid! Wij zijn nu nog op aarde, maar straks in de geestelijke wereld als we gestorven zijn. Alleen waar we op aarde oog voor hadden, ons eigen hebben gemaakt, herkennen we in de geestelijke wereld. Belangrijk ons “geen zand in de ogen laten strooien”, maar als we sterven weten we wat er werkelijk op aarde plaats vindt. Misschien kunnen we dan tot over de dood heen een bijdrage geven. Laten we dan beginnen om ons bewust te zijn van de gestorvenen die mee willen werken als wij er voor open staan!

Is daar wellicht de gemeenzaamheid met de gestorvenen een “wegwijzer`?

In deze bijdrage kan ik niet uitgebreid ingaan wat Dieter Brùll precies bedoelt met gemeenzaamheid. Het is de moeite waard om kennis te nemen van de eerder genoemde boeken.

Renée Zeylmans 

terug naar inhoudsopgave

gastenboek

Schrijf een bericht in het gastenboek.




Bekijk hier mijn gastenboek.

terug naar inhoudsopgave